ขันธ์ ๕

เปิดดู 105 ครั้ง หมวดหมู่ หมวดธรรมมี ๕ ข้อ ประเภท พระอภิธรรมปิฎก

ศีล
สมาธิ
ปัญญา
เมตตาธรรม
ค้ำจุนโลก

                                           ขันธ์ ๕
           กายกับใจนี้  แบ่งออกเป็น ๕ กอง  เรียกว่าขันธ์ ๕   ๑. รูป
๒.  เวทนา    ๓.  สัญญา    ๔. สังขาร    ๕.  วิญญาณ.
           ธาตุ ๔  คือ  ดิน  น้ำ  ไฟ  ลม  ประชุมกันเป็นกายนี้  เรียกว่ารูป.
            ความรู้สึกอารมณ์ว่า  เป็นสุข  คือ  สบายกายสบายใจ  หรือเป็น
ทุกข์  คือไม่สบายกายไม่สบายใจ  หรือเฉย ๆ  คือไม่ทุกข์ไม่สุข  เรียกว่า
เวทนา.
           ความจำได้หมายรู้  คือ  จำรูป  เสียง  กลิ่น  รส  โผฏฐัพพะ
อารมณ์ที่เกิดกับใจได้  เรียกว่าสัญญา. 
           เจตสิกธรรม  คือ  อารมณ์ที่เกิดกับใจ๑  เป็นส่วนดี  เรียกกุศล
เป็นส่วนชั่ว  เรียกอกุศล  เป็นส่วนกลาง ๆ  ไม่ดีไม่ชั่ว  เรียกอัพยากฤต
เรียกว่าสังขาร.
           ความรู้อารมณ์ในเวลาเมื่อรูปมากระทบตาเป็นต้น  เรียกว่าวิญญาณ.
           ขันธ์ ๕  นี้  ย่นเรียกว่า  นาม  รูป.   เวทนา  สัญญา  สังขาร
วิญญาณ  รวมเข้าเป็นนาม  รูปคงเป็นรูป.
                                                                 อภิ.  วิภงฺค.  ๓๕/๑.

๑.  ความคิด  หรือเรื่องราวที่เรียกว่าธรรมะหรือธรรมารมณ์....เรียกว่าสังขาร.